GARZ




=== Aby obejrzeć galerię zdjęć, wystarczy kliknąć w tekście wyraz wyróżniony kolorem jasnożółtym ===



Garz położony jest w południowo-wschodniej części wyspy Uznam, w pobliżu granicy z Polską.  Cicha i zadbana miejscowość zamieszkana jest przez 225 mieszkańców.

Miejsce obecnego Garz było już osiedlone w epoce brązu, o czym świadczą wykopaliska archeologiczne.  Około 700 lat przed naszą erą na pobliskim wzgórzu  Golm [ N5 3°53.249' E 014°12.457'] wybudowano zamek warowny.   Świadczą o tym wykopaliska i pozostałości wałów zamku.  W 1124 roku [na podstawie zapisków pewnego mnicha ], podczas swej pierwszej misyjnej podróży na Pomorze, biskup Otton z Bambergu wypłynął ze Szczecina i poprzez Zalew Szczeciński dotarł do miasteczka Gridiz.  Wszystko wskazuje na to, że był to dzisiejszy Garz.   Należy się domyślać, że podczas swej misji biskup, jak to było w zwyczaju, ochrzcił tubylczych pogan i założył kościół.  Jeśli tak było, to Garz byłby najstarszą kościelną wioską na wyspie Uznam.  Pierwsza żródłowa, udokumentowana wzmianka o wsi pochodzi z 1231 roku - jest to urzędowe pismo podpisane przez Petrusa z Gardist [dawniejsza nazwa Garz ].  W tym czasie właścicielami wsi byli Słowianie - Sabic i Rozsuar.   W 1242 roku wieś Gardis oraz wieś Kasibour zostają przez nich sprzedane klasztorowi Dargun.

W czasie I wojny światowej zginęło 18 mieszkańców Garz.  4 maja 1945 roku, podczas nalotu radzieckich samolotów, na 82 istniejące w tym czasie budynki zniszczone zostają 22.  Podczas działań wojennych 1939-45 zginęło 29 mieszkańców Garz.

Godny obejrzenia jest kościół w Garz [ N 53°52.848' E 014°10.462'].  Nie wiadomo, gdzie i kiedy został wzniesiony pierwszy kościół na terenie Garz.  Najczęściej pierwsze kościoły były wznoszone z drewna i kryte strzechą - budowali je mnisi z klasztoru Grobe [ koło Usedom ] [ N 53°51.761' E 013°55.302'] podczas zakładania pierwszych wspólnot chrześcijańskich na terenie wyspy.  Obecny kościół zbudowano około 1450 roku na fundamentach starej budowli - stąd fragmenty murów kościoła pochodzące z XII lub XIII wieku.  Na te czasy datuje się też łuk z kamieni polnych usadowiony za ołtarzem.  Największa część murów kościelnych pochodzi z XV wieku.   Przy kościele wzniesiono też rodzaj schroniska, gdzie mozna było odpocząć i przenocować - kościół leżał w bezpośredniej bliskości szlaku handlowego Anklam - Wolin.   Z 1575 roku pochodzą wzmianki o kamiennym murze kościelnym - istnieje do dzisiaj.  Pierwotny wygląd kościoła trudno dzisiaj odtworzyć ze wzgledu na liczne przebudowy i remonty.   Pierwszy wielki udokumentowany remont przeprowadzono w 1788 roku.  Między innymi ze względu na zły stan techniczny rozebrano dzwonnicę, której nigdy nie odbudowano ze względu na brak pieniędzy.  Dzwon przeniesiono przed kościół.  W 1856 roku zbudowano obok kościoła niedużą, drewnianą, wolnostojącą dzwonnicę.  Obecnie są tam dwa dzwony.  Dwa lata później kościół wzbogacił się o organy wykonane przez mistrzów firmy Kaltschmidt ze Szczecina.   Ze względu na brak miejsca organy są lekko wygięte do przodu i w bok.   Pierwszy rzeźbiony ołtarz został zniszczony bądź zrabowany przez Szwedów podczas wojny trzydziestoletniej i został zastąpiony obecnym.  W kościele powieszone są dwa statki wotywne.  W rejonie Bałtyku takie modele były ofiarowywane przez ludzi morza w podzięce za ratunek w niebezpiecznych sytuacjach.  Dokładne pochodzenie tych dwóch statków nie jest znane.  Większy z nich - pruska fregata - pochodzi z 1770 roku.  Inicjały F.R. oznaczają króla pruskiego Fryderyka II.  Mniejszy statek pochodzi z około 1825 roku.  Na ścianach znajdują się tablice upamiętniające, przypominające o wojnach, ciosach losy, epidemiach, wymienione są nazwiska ofiar.  Kościółek nie posiada typowego stropu - dawniej sufit kościoła służył rybakom do suszenia i przechowywania sieci.   Warto też zwrócić uwag na stare, ciekawe malowidła na ławkach.  Kościół jest udostępniony dla zwiedzających, w sezonie otwarty codziennie od 9.00 do godziny 17.00, wejście darmowe.  Wokół kościoła położony jest cmentarz.  W jego obrębie mozna obejrzeć pozostałości po 700-letniej lipie, która uległa uszkodzeniu podczas burzy w 1992 roku.  Miała wtedy 8,5 metra obwodu.

Garz posiada połączenia autobusowe.  W miejscowości nie ma hotelu, ale można tu wypocząć w wiejskiej ciszy wynajmując prywatne kwatery.




Najbliższe miejscowości:

Zirchow - 2,8 km

Kamminke - 2,9 km

Świnoujście - 3,4 km [ do przejścia granicznego ul. Grunwaldzka ]

Korswandt - 4,4 km





Dojazd rowerem ze Świnoujścia:

- przejście graniczne ul. Wojska Polskiego - Ahlbeck - Korswandt - Garz   [ 13,5 kilometra ]

- przejście graniczne ul. Grunwaldzka - Garz   [ 3,4 kilometra od przejścia granicznego ]





POWRÓT:                  STRONA GŁÓWNA